Dünya alarm veriyor, küresel iklim krizinde eşik aşıldı

Aşırı sıcak Çevre kirliliği İklim değişikliği Doğal Afetler El Nino Birleşmiş Milletler
Dünya alarm veriyor, küresel iklim krizinde eşik aşıldı

Dünya okyanusları, Haziran 2026'da şimdiye kadar ölçülen en yüksek deniz yüzeyi sıcaklığına ulaşarak iklim krizinde yeni bir eşiği geride bıraktı. Avrupa Birliği'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre okyanusların hızla ısınması yalnızca deniz yaşamını değil; kuraklıktan sel felaketlerine, gıda güvenliğinden insan sağlığına kadar uzanan küresel zincirleme etkileri de büyütüyor.

Copernicus, Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Birleşmiş Milletler (BM), IPCC ve son yıllarda yayımlanan çok sayıda uluslararası araştırma, 2023'ten bu yana okyanusların, atmosferin ve ekosistemlerin benzeri görülmemiş hızda değiştiğini ve bozulmaya uğradığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre küresel iklim sistemi giderek daha sıcak, istikrarsız ve yıkıcı hale geliyor.

Dünya alarm veriyor, küresel iklim krizinde eşik aşıldı - Resim : 1
Copernicus verilerine göre dünya okyanusları Haziran 2026'da şimdiye kadarki en yüksek deniz yüzeyi sıcaklığına ulaştı. Bilim insanları bunun küresel iklim krizinde yeni bir eşiğe işaret ettiğini belirtiyor. (Shutterstock)

OKYANUSLAR REKOR KIRIYOR, DÜNYA ISINIYOR

Copernicus verilerine göre küresel ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı Haziran 2026'da 20,98 dereceye ulaşarak 2023 ve 2024'teki tüm Haziran rekorlarını geride bıraktı. 21 Haziran'da ölçülen günlük sıcaklıklar ise şimdiye kadar yılın bu dönemi için kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı. Bilim insanları bu yükselişte hem onlarca yıldır süren insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının hem de Pasifik'te yeniden güçlenmeye başlayan El Nino'nun etkili olduğunu belirtiyor. Okyanuslar insan faaliyetleri sonucu oluşan fazla ısının yaklaşık yüzde 90'ını emiyor. Bilim insanlarına göre bu doğal denge artık sınırlarına yaklaşıyor. Deniz sıcaklıklarındaki artış; daha güçlü kasırgalar, aşırı yağışlar, uzun süreli kuraklıklar ve deniz seviyesindeki yükselmeyi aynı anda hızlandırıyor.

DOĞA VE CANLILAR RİSK ALTINDA

2023'ten bu yana dünyanın büyük bölümünde deniz sıcak hava dalgaları rekor seviyelere ulaştı. Mercan resiflerinde kitlesel beyazlama olayları hızlandı, balık popülasyonlarının göç yolları değişti, birçok deniz canlısının yaşam alanı daraldı. BM ve WMO raporları özellikle Büyük Set Resifi, Akdeniz, Güneybatı Pasifik ve tropikal okyanuslarda ekosistemlerin ciddi baskı altında olduğunu ortaya koyuyor. Bilim insanları, okyanusların ısınmasının yalnızca deniz yaşamını değil; tarımı, tatlı su kaynaklarını ve biyolojik çeşitliliği de etkilediğini belirtiyor. Deniz suyunun daha fazla buharlaşması atmosferdeki nem miktarını artırırken, seller, tropikal fırtınalar ve aşırı yağış olayları daha sık görülmeye başladı. Aynı süreç bazı bölgelerde ise uzun süreli kuraklık ve orman yangınlarını derinleştiriyor.

Dünya alarm veriyor, küresel iklim krizinde eşik aşıldı - Resim : 2
Artan okyanus sıcaklıkları mercan resiflerinden kıyı ekosistemlerine kadar çok sayıda yaşam alanını tehdit ediyor. (Reuters)

MİLYONLARCA İNSAN ETKİLENECEK

IPCC, Dünya Meteoroloji Örgütü ve yıllık Indicators of Global Climate Change 2025 raporuna göre küresel sıcaklıklardaki artış artık yalnızca çevresel değil; ekonomik ve toplumsal bir kriz haline gelmiş durumda. Tarımsal üretimde düşüş, içme suyu kaynaklarında azalma, balıkçılık sektöründe kayıplar ve kıyı kentlerinde artan taşkın riski milyonlarca insanı doğrudan etkiliyor. Deniz seviyesinin yükselmesi sonucunda milyonlarca insanın önümüzdeki yıllarda iklim kaynaklı göç riskiyle karşı karşıya kalabileceği de değerlendiriliyor.

EL NİNO SICAKLIĞI TETİKLEYEBİLİR

Bilim insanları, ayrıca yeniden güçlenmeye başlayan El Nino'ya da dikkat çekiyorlar. Dünya Meteoroloji Örgütü ve NOAA verilerine göre gelişmekte olan El Nino'nun önümüzdeki aylarda okyanus ve atmosfer sıcaklıklarını daha da yükseltmesi bekleniyor. Bu durumun 2026'yı kayıtlardaki en sıcak yıllardan biri haline getirebileceği belirtiliyor. Çevre uzmanları ayrıca küresel sera gazı emisyonlarının hızla azaltılmaması halinde okyanusların iklim sistemini dengeleme kapasitesinin daha da zayıflayacağı vurgusunda bulunuyorlar.

[email protected]

Kaynak: Web Özel